کریدورهای ترانزیت منطقه‌ای؛ ایران در آستانه تکمیل پازل ریلی
کشورهای همسایه با سرمایه‌گذاری‌های کلان در زیرساخت‌های ریلی، گلوگاه‌های ترانزیت را می‌پوشانند. ایران نیز با هدف ۵۴ میلیون تن بار در سال ۱۴۰۵، سعی در تقویت موقعیت خود دارد.
به گزارش پایگاه خبری پایگاه خبری موج بازار، در حالی که رقبای منطقه‌ای زیرساخت‌های ریلی خود را گسترش می‌دهند، شبکه ریلی ایران با گلوگاه‌های زیرساختی مواجه است و برای حفظ جایگاه ترانزیتی خود باید گام‌های اساسی بردارد.
رقابت منطقه‌ای در کریدورهای ترانزیت
کشورهایی که پیش از این صرفاً مسیر عبور کالا بودند، امروز به بازیگران فعال شبکه ترانزیت تبدیل شده‌اند. این تحول نه تنها فشار رقابتی را بر ایران افزایش داده، بلکه فرصت‌های جدیدی برای ارتقای ظرفیت حمل‌ونقل ریلی فراهم آورده است.
پروژه‌های ریلی همسایگان
- ترکیه: بانک جهانی در سال ۲۰۲۶ تأمین مالی ۲ میلیارد دلاری پروژه‌ای را تصویب کرده که شامل ساخت ۱۲۷ کیلومتر خط ریلی برقی پرظرفیت می‌شود. این خط هدف‌گذاری بر گلوگاه تنگه بُسفر و افزایش ظرفیت حمل بار از ۳ میلیون تن به ۵۰ میلیون تن در سال را دارد.
- آذربایجان: تکمیل نوسازی خط باکو‑تفلیس‑قارص و بازسازی شبکه ریلی نخجوان با هدف حمل ۱۵ میلیون تن بار سالانه اعلام شده است. در سال ۲۰۲۴، ۳۰۰ قطار بلوکی در مسیر چین‑قزاقستان‑آذربایجان به‌کار گرفته شد.
- ترکمنستان: طول شبکه ریلی به حدود ۵۱۵۰ کیلومتر رسیده که بیش از ۲۰۰۰ کیلومتر آن خطوط جدید است. در چهار ماه نخست ۲۰۲۶، حمل‌ونقل کانتینری ۷۰٪ افزایش یافته و مسیرهای شمال‑جنوب را تقویت کرده‌اند. نخستین قطار باری روسیه از مسیر قزاقستان‑ترکمنستان وارد ایران شده است.
- پاکستان: پروژه ML‑1 برای نوسازی خط اصلی کشور در دست اجراست و دولت پاکستان به دنبال تأمین مالی و اتصال بیشتر به آسیای مرکزی و روسیه است؛ این مسیر نیز از مرز ایران عبور می‌کند.
برنامه‌های ایران برای افزایش حمل بار ریلی
راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران برای سال ۱۴۰۵ هدف حمل ۵۴ میلیون تن بار را تعیین کرده است؛ این مقدار نسبت به ۴۴ میلیون تن بار جابه‌جا شده در سال ۱۴۰۴، رشد قابل توجهی محسوب می‌شود. جبارعلی ذاکری، مدیرعامل راه‌آهن، افزایش سهم ریل در حمل بار، ارتقای بهره‌وری شبکه و استفاده حداکثری از خطوط صنعتی و تجاری را از محورهای اصلی برنامه اعلام کرده است.
دست‌یابی به این هدف مستلزم فراهم‌سازی زیرساخت‌های اساسی است: لکوموتیوهای مناسب، واگن‌های کافی، مسیرهای بهینه، خطوط فرعی، پایانه‌های مرزی کارآمد و برنامه‌ریزی دقیق حمل‌ونقل.
چالش‌ها و مسیرهای پیش رو
اگر مسیرهای ریلی نتوانند بار را به‌سرعت، با اطمینان و هزینه رقابتی جابه‌جا کنند، صاحبان کالا به‌سرعت مسیرهای جایگزین را انتخاب می‌نمایند. بنابراین، تکمیل گلوگاه‌های زیرساختی، هماهنگی با کشورهای همسایه و ارتقای فناوری‌های حمل‌ونقل ریلی، برای حفظ جایگاه ایران در کریدورهای ترانزیتی امری ضروری است.
نظرات کاربران (۰)
هنوز دیدگاهی برای این خبر ثبت نشده است.