همبستگی گلوگاه‌های هرمز و باب‌المندب؛ تهدیدی نوین برای تجارت نفت جهانی
تنگه هرمز و باب‌المندب، دو گلوگاه استراتژیک که همزمان تحت فشار نظامی قرار گرفته‌اند؛ این وضعیت، خطر جدی برای جریان جهانی نفت ایجاد کرده است.
به گزارش پایگاه خبری پایگاه خبری موج بازار، تنگه هرمز که نزدیک به یک‌چهارم تجارت دریایی نفت جهان از آن عبور می‌کند، از ابتدای امسال در محاصره نظامی ایران قرار گرفته و تنگه باب‌المندب که دروازه دریای سرخ به خلیج عدن محسوب می‌شود، با پیشروی سریع حوثی‌های یمن به نقطه گلوگاهی دوم بدل شده است.
از هرمز تا باب‌المندب؛ منطق «مهار دوگانه»
هرمز؛ اهرم اصلی تهران
تنگه هرمز پیش از بحران‌های اخیر، روزانه حدود بیست میلیون بشکه نفت را منتقل می‌کرد. پس از آغاز درگیری‌های ایالات متحده و ایران، این گذرگاه به ابزار فشار اصلی ایران تبدیل شد. مقامات ایرانی با درک ارزش راهبردی هرمز، توانستند ترافیک دریایی را به شدت کاهش دهند و هزینه‌های جنگ را برای واشنگتن و متحدانش افزایش دهند. تحلیلگران مرکز اینس تأکید دارند که هرمز یکی از آخرین دارایی‌های راهبردی ایران است که به آن امکان می‌دهد ضعف نظامی خود را در برابر برتری نظامی آمریکا جبران کند.
باب‌المندب؛ برگ برنده دوم
در حالی که هرمز تحت محاصره بود، ایران به تدریج کارت دوم خود را فعال کرد. گزارش‌های متعدد حاکی از آن است که تهران به حوثی‌ها دستور داده تا برای هدف قرار دادن کشتیرانی در باب‌المندب آماده شوند، به ویژه اگر آمریکا به زیرساخت‌های حیاتی ایران حمله کند. حوثی‌ها با تصرف بندر موخا و جزایر پریم و حنیش، به موقعیتی دست یافته‌اند که می‌توانند ترافیک دریایی در این تنگه را با ابزارهای نامتقارن مانند پهپاد، موشک‌های ضدکشتی و قایق‌های تندرو مختل کنند.
باب‌المندب به عنوان «دروازه دوم» انرژی، پس از هرمز، مسیر جایگزین اصلی برای صادرات نفت عربستان و سایر کشورهای حاشیه خلیج فارس بود. عربستان سعودی با استفاده از خط لوله شرق‑غرب، حدود شصت‌وچهار درصد از صادرات نفتی خود را به سمت بندر ینبع در دریای سرخ هدایت کرده و از آنجا از طریق باب‌المندب به بازارهای جهانی می‌فرستاد. اکنون با تهدید این مسیر، عملاً «راه فرار» نیز مسدود شده است.
پیامدهای فوری بر بازارهای جهانی نفت
در هفته‌های پایانی سپتامبر ۲۰۲۶، قیمت نفت برای نخستین بار از ژوئیه همان سال از مرز صد دلار عبور کرد. نفت برنت در معاملات اواخر یکشنبه به ۱۰۸٫۲۲ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام وست تگزاس اینترمدیت به ۱۰۳٫۲۰ دلار. این جهش بیش از سه درصد در یک روز بود و قیمت گازوئیل در آمریکا برای نخستین بار در تاریخ از شش دلار در هر گالن فراتر رفت.
تحلیلگران معتقدند که این جهش ناشی از «همبستگی گلوگاه‌ها» است. پیش از این بازارها تصور می‌کردند در صورت بسته شدن هرمز، مسیرهای جایگزین می‌توانند خلأ را تا حدی پر کنند؛ اما با تهدید باب‌المندب این فرض فرو ریخت. گزارش‌های مؤسسه سروی داده‌های دریایی کپلر نشان می‌دهد که ترافیک در باب‌المندب در یک روز به تنها یازده کشتی و کمترین سطح در ماه‌های اخیر کاهش یافت.
پیامدهای زنجیره‌ای: از انرژی تا کالاهای صنعتی
- اختلال در زنجیره تأمین هلیوم و پتروشیمی: حملات به زیرساخت‌های منطقه‌ای تولید و انتقال این مواد اساسی را مختل کرده است.
- افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل و بیمه: شرکت‌های کشتیرانی بین‌المللی با انتخاب بین مسیرهای پرخطر یا دور افریقا مواجه‌اند.
- فشار تورمی بر اقتصادهای واردکننده نفت: افزایش قیمت انرژی به سرعت به هزینه‌های زندگی و تولید صنعتی سرایت کرده است.
واکنش‌های منطقه‌ای و بین‌المللی
عربستان سعودی که پس از بسته شدن هرمز سرمایه‌گذاری سنگینی بر خط لوله شرق‑غرب و بندر ینبع انجام داده بود، اکنون با تهدید مستقیم این مسیر جایگزین روبه‌روست. حملات حوثی‌ها به تأسیسات نفتی آرامکو در جیزان و ینبع و انفجار خط لوله مذکور، ضربه‌ای سنگین به اقتصاد این کشور وارد کرده است. امارات متحده عربی نیز که با خط لوله حبشان‑فجیره سعی در ایجاد مسیر خروجی
نظرات کاربران (۰)
هنوز دیدگاهی برای این خبر ثبت نشده است.