تورم ایران: چرا کاهش قیمت‌ها همچنان کند است؟

به گزارش پایگاه خبری پایگاه خبری موج بازار، آمارهای جدید نشان می‌دهد که در مرداد 1405 تورم ماهانه خانوارها به 3.4 درصد ارتقا یافته و تورم نقطه‌به‌نقطه به 89 درصد رسیده است؛ در عین حال، تورم سالانه همچنان در سطح 69.9 درصد باقی مانده است. این ارقام نشان می‌دهد که کاهش شتاب تورم با کاهش سطح عمومی قیمت‌ها یکسان نیست و برخی بخش‌ها همچنان فشارهای چسبنده‌ای را حفظ کرده‌اند.

وضعیت کلی تورم در مرداد 1405

بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، تورم ماهانه در مرداد 1405 نسبت به تیرماه 3.1 درصد افزایش یافته و به 3.4 درصد رسیده است. اگرچه این کاهش نسبت به اوایل سال قابل ملاحظه است، اما همچنان نشانگر افزایش قابل توجهی در سطح قیمت‌ها در یک ماه می‌باشد. در همین زمان، تورم نقطه‌به‌نقطه به 89 درصد و تورم سالانه به 69.9 درصد رسیده‌اند.

تفکیک تورم کالا و خدمات

داده‌های بانک مرکزی تصویر واضح‌تری از چسبندگی تورمی ارائه می‌دهد. در مرداد 1405، تورم ماهانه کل 3.7 درصد، تورم نقطه‌به‌نقطه 84.4 درصد و تورم متوسط سالانه 65.1 درصد گزارش شده است. اما تفکیک این ارقام نشان می‌دهد که فشارهای تورمی در دو بخش کالا و خدمات به شکل متفاوتی بروز می‌کند:

• کالاها: شاخص بهای کالا در مرداد نسبت به ماه قبل 3 درصد افزایش یافت؛ اما نسبت به مرداد سال گذشته 121.5 درصد رشد داشته است. تورم متوسط 12 ماهه کالاها به 92.2 درصد رسیده.
• خدمات: تورم نقطه‌ای خدمات 49.3 درصد و تورم سالانه این بخش 40.2 درصد گزارش شده است.

این اختلاف نشان می‌دهد که حتی پس از کاهش برخی فشارهای موقتی در کالاهای خوراکی، بخش‌های دیگر سبد مصرفی می‌توانند برای مدت طولانی سطح تورم را بالا نگه دارند.

چسبندگی در بازار اجاره

یکی از واضح‌ترین نمونه‌های تورم چسبنده، بازار اجاره مسکن است. بانک مرکزی گزارش می‌دهد که رشد ماهانه اجاره‌بها در تیرماه 5.7 درصد و در مردادماه 6 درصد بوده است. این افزایش مستمر نشان می‌دهد که هزینه مسکن به سرعت با کاهش تقاضا یا نوسان نرخ ارز تنظیم نمی‌شود؛ قراردادهای اجاره، هزینه‌های ساخت و نگهداری و انتظارات مالکان از عوامل اصلی این پدیده هستند.

چشم‌انداز تورم سالانه

تورم سالانه به دلیل ماهیت تجمعی خود رفتار کندتری دارد. حتی اگر تورم ماهانه به تدریج کاهش یابد، فشارهای باقی‌مانده در بخش‌های خدمات، اجاره و کالاهای بادوام می‌توانند باعث شوند تا تورم سالانه به سرعت پایین نیاید. بنابراین، برای ارزیابی مسیر آینده تورم، تنها نگاه به ارقام ماهانه کافی نیست؛ باید به رفتار قیمت‌های با واکنش دیرهنگام نسبت به شوک‌های ارزی و هزینه‌ای نیز توجه کرد.